Η ομαδική θεραπεία είναι είδος ψυχοθεραπείας και απαιτεί σχηματισμό ομάδας με απόλυτο σεβασμό στον κώδικα δεοντολογίας, όπως ακριβώς ισχύει δηλαδή και στην ατομική ψυχοθεραπεία. Υπάρχουν πολλά μοντέλα ομαδικής ψυχοθεραπείας—γνωσιακή, ψυχοδυναμική, διαπροσωπική, κλπ, Το κοινό που έχουν όλες αυτές οι ομάδες, ανεξαρτήτως μοντέλου, είναι ότι φέρνουν τους ανθρώπους πιο κοντά και με την υποστήριξη του ομαδάρχη δουλεύουν για τον προσωπικό στόχο των μελών που συνήθως είναι η βελτίωση της ζωής τους και των σχέσεων τους.
Τι είναι αυτό που κάνει την ομαδική ψυχοθεραπεία αποτελεσματική και χρήσιμη?
1. Βοηθά τα μέλη να συνειδητοποιήσουν ότι δεν είναι μόνοι τους στα προβλήματά τους.
Τα προβλήματα είναι μοναδικά δύσκολα για τον κάθε άνθρωπο που τα αντιμετωπίζει αλλά η ομάδα δημιουργεί το πλαίσιο ώστε αυτά τα προβλήματα να μοιράζονται και έτσι, ενώ ο κάθε ένας από εμάς έχει τον χαρακτήρα του, η αλληλοσύνδεση των μελών γίνεται ο κρίκος επαφής, υποστήριξης, και επίλυσης προσωπικών θεμάτων.
2. Διευκολύνει την αλληλοϋποστήριξη των μελών.
Τα μέλη ενθαρρύνονται να στραφούν το ένα στο άλλο για υποστήριξη, ανατροφοδότηση και σύνδεση. Μοιράζονται τις δικές τους εμπειρίες και προβληματισμούς προσφέροντας έτσι ελπίδα, έμπνευση και κινητοποίηση στα υπόλοιπα μέλη.
3. Βοηθά τα μέλη να εκφράζουν συναισθήματα και σκέψεις.
Είναι πολύ διαφορετικό για τον άνθρωπο να εκφράζει χωρίς λογοκρισία τα συναισθήματα, τις σκέψεις, τις ανάγκες και τα όνειρά του σε μια ομάδα ξένων από ότι είναι στην ατομική συνεδρία. Η ομάδα αποτελεί κοινό με ενδεχομένως άλλες απόψεις, θέσεις ή και ιδέες. Αυτή όμως η διαφορετικότητα είναι και μια από τις πολλές δυνάμεις της ομάδας. Έτσι μαθαίνει το κάθε μέλος ακούει την «εσωτερική του φωνή», να την εκφράζει και να την υποστηρίζει στην προσωπική του ζωή. Στην ομάδα, τα μέλη ενθαρρύνονται να παρατηρούν το πώς αισθάνονται, τι αισθάνονται, τι σκέφτονται και τι θέλουν να διαφοροποιήσουν. Είναι γενικά δύσκολο αρχικά να αυτοπαρατηρείται κάποιος κατά τη σύνδεση του με τους άλλους. Αυτό όμως μαθαίνεται και είναι κάτι στο οποίο επικεντρώνεται η ομαδική θεραπεία.
4. Βοηθά να μάθουμε πως σχετιζόμαστε με τους άλλους και με τον εαυτό μας.
Συχνά δεν καταλαβαίνουμε γιατί οι σχέσεις μας δεν λειτουργούν, αλλά μέσα στην ομάδα τα μέλη μπορούν και λαμβάνουν ανατροφοδότηση η οποία είναι ουσιαστική και θετικά προκλητική για αυτά. Έτσι μπορούν να αρχίσουν να πειραματίζονται στην προσωπική τους ζωή με τεχνικές και εργαλεία που σιγά σιγά να τους αλλάξουν στον βαθμό και στο εύρος που επιθυμούν.
Οι ομάδες δίνουν την ευκαιρία να δούμε με ποιους τρόπους σχετιζόμαστε με τους άλλους, πως οι άλλοι σχετίζονται με εμάς και πώς νιώθουμε γι’αυτό.
5. Προσφέρει ένα «δίχτυ προστασίας».
Μέσα στην ομάδα, τα μέλη μαθαίνουν να είναι αληθινά με τους άλλους και τον εαυτό τους. Να προσεγγίζουν το συναίσθημά τους και την σκέψη τους, να τα πλαισιώνουν με την φάση ζωής τους αλλά και να οραματίζονται την ζωή τους πέρα από την φάση στην οποία τυχαίνει να βρίσκονται. Εξασκούν αυτήν την προσέγγιση και ανοικτότητα μέσα στην ομάδα και καθώς τις εξασκούν, η εμπιστοσύνη τους για την εξάσκηση αυτών και εκτός ομάδας μεγαλώνει.
Έχουν επίσης την στήριξη των μελών της ομάδας, κάτι που καθιστά ευκολότερη την ανάληψη ρίσκου. Όπως αναφέρει ο Γιάλομ, αν ξέρουμε ότι μπορούμε να μιλήσουμε σε μία ομάδα ανθρώπων που νοιάζεται για εμάς και που θα ακούσει την εμπειρία μας, έχουμε την τάση να αισθανόμαστε πιο ριψοκίνδυνοι και πιο γενναίοι. Γνωρίζοντας ότι κάποιος θα μας πιάσει εάν πέσουμε, μας ενθαρρύνει να κάνουμε το άλμα. Η ομάδα γίνεται το δίχτυ.